FIRSAT VE RANT EKONOMİSİ

Bu iki kavram çok önemli.

Bütün krizleri fırsata ve ranta çeviren, sadece daha fazla kazanmaya odaklı haksız, bencil ve doyumsuz bir ekonomik model gelişti.

Ticari ahlak ve Ahilik geleneğine bağlı kalmaya çalışan azınlık ise bu maddeci azgınlarla rekabet edemeyecek kadar yüksek bir saflık derecesiyle bu modele karşı ekonomik varlığını korumaya çalışıyor.

Toplum bu iki ayrımı neden göremiyor?

Neden duyarsız?

Sömürülmek bizi neden rahatsız etmiyor?

Akli ve vicdani terazimizin topuzu nerede?

Elbette çözümsüz değil;

Fırsat ve rant ekonomisinin önüne geçecek iki kurum var.

Toplum ve Kamu…

Toplum, akli ve vicdani muhasebesini terk etmiş.

Algı, moda, marka, akım ve trend gibi kavramların peşinde…

Tüketim bilinci, ihtiyaç bilinci, tepki ve tercih bilinci gibi değerlerin insanların kendi iradesine bağlı toplumsal gücü yeniden inşa etmeliyiz.

Kamu otoritesi ise Karma Ekonomik model anlayışına dayanarak denetim ve müdahale gücünü daha fazla etkinleştirmeli.

Tüketim, ihtiyaç, tepki, tercih, erteleme ve ölçeme gibi değerler bilincinin yerleştirilmesi için daha ilkokul çağlarında başlayan özgün bir eğitim anlayışına öncelik vermeliyiz.

Rant ve fırsat ekonomisine birkaç örnek vererek durumu biraz daha somutlaştıralım.

Motorin fiyat farkı…

Ankara merkezde İngiltere ve Hollanda ortaklığına dayanan bilindik bir akaryakıt istasyonun da güncel mazot fiyatı 81 TL iken, Kahramankazan yolu, Kızılcahamam yolu ve Kırıkkale yolu üzerinde bulunan yerel akaryakıt istasyonlarında mazot'un litre fiyatı 65 TL'ye kadar düşmekte.

Gıda sektöründeyse buna benzer o kadar çok etiket örneği var ki!!!

Glütensiz bir bisküvi fiyatı tüketim tarihi yaklaştığı için 145 TL'den 35 TL'ye düşebiliyor.

Güya maliyetine satış.

Yine bir sakız 40 TL'den 20 TL'ye, çikolata 48 TL'den 18 TL'ye indirim adı altında satışa sunulabiliyor.

Ve bunu da büyük bir lütufmuş gibi sarı etiketlerle gözümüze sokarak yapıyorlar.

Bu örnekleri sizlerde kısa bir araştırma ile basit bir şekilde kolaylıkla tespit edebilirsiniz.

Bu çikolatayı satan zincir marketler, 48 TL'ye satarken de kar ediyor, 18 TL'ye satarken de yine kar marjını koruyarak satıyor.

Rant ve fırsat ekonomistlerine yönelik Kamu İradesi ve toplumsal olarak üzerimize düşen önlem ve duyarlılığı ortaya koymadığımız sürece bu hayat pahalılığından daha çok şikâyet ederiz, öyle değil mi?