MEKKE ORTAK SAVUNMA ANLAŞMASI:BİRİMİZ HEPİMİZ İÇİN

Tarihsel olarak ``Mekke anlaşması``, İslam tarihlerinde genellikle 628 yılında Medineli Müslümanlar ile Mekkeli müşrikler arasında imzalanan Hudeybiye Antlaşması anlamında kullanılır. Güncel/stratejik gelişmelerde ise Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında gündeme gelen “Mekke Ortak Savunma Anlaşması” niteliğindeki üçlü güvenlik ve savunma iş birliği adımı akla gelir. Ortadoğu`da yeni bir güç merkezi ortaya çıkararak bölgenin yeniden şekillenişinde önemli bir adım anlamına geliyor.

Diplomatik kaynaklara göre, hazırlıkları birkaç yıldır süren anlaşmanın aslında bahar aylarında imzalanması bekleniyordu. Ancak İsrail ve ABD`nin 28 Şubat`ta İran`a saldırmasıyla başlayan savaş nedeniyle gecikti.

Anlaşma başta petrol ve doğal gaz olmak üzere, özellikle de deniz ticaret yollarının çatışma tehdidi altında tıkandığı, yeni ulaştırma yollarının arandığı bir dönemde imzalandı. Ortadoğu`da jeostratejik dengelere etki edecek bir anlaşmaya daha imza attıldı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı anlaşmanın, “üç devletten herhangi birine karşı gerçekleştirilecek bir silahlı saldırının hepsine karşı yapılmış sayılacağını hükme bağladığını” bildirdi. Resmi kaynaklara göre:Türkiye`nin NATO üyeliğiyle çelişmeyeceği ve “alternatifi olmadığı”, tersine “güvenlik yükünün paylaşılmasını sağlayan tamamlayıcı” bir yapı olduğu vurgulanıyor. Diplomatik kaynaklar her ülkenin kendi ittifak yapılarında kalacağını, anlaşmanın diğer bölge ülkelerinin katılımına da açık olacağını söyleniliyor aynı zamanda üç devlet arasında sadece mevcut diplomasi, savunma ve istihbarat yapıları arasında işbirliğinin ötesinde savunma sanayisini de kapsaması yeni bir siyasi-askeri güç merkezinin doğuşuna işaret ediyor.

Bakıldığında ülkelerin mevcut durumuna Türkiye NATO üyesi, Akdeniz, Doğu Avrupa, Karadeniz ve Kafkaslara erişimi var. Bölgesinin sanayi merkezi ve son dönemde savunma sanayii teknolojilerinde ilerlemiş durumda. Suudi Arabistan, dünyanın sayılı petrol ve gaz üreticilerinden, ortak enerji, ulaştırma, ticaret ve savunma projelerine mali destek verme potansiyeli var.

Pakistan ise hem İran`a ve Afganistan`a hem de Hindistan`a ve Hint Okyanusu`na komşu, Orta Asya`ya erişimi var ve nükleer silah sahibi. Mekke Anlaşması`nda öngörüldüğü gibi ortaklaşa harekete geçirilebilirse bölgedeki bazı ülkelerin rahat hareket etme imkânlarını kısıtlayacağı açık. Bunların başında, şimdiden açık tepki gösteren İsrail var. Anlaşmanın geniş Ortadoğu`da İsrail ve İran`ı hem de Güney Asya`da Hindistan`ı dengeleyici bir ağırlık oluşturacağı görülebiliyor. Bölgesel krizlerin ve sıcak çatışmaların merkezindeki Ortadoğu, bugün son yılların en kritik diplomatik ve askeri hamlelerinden birine sahne oldu. Liderlerin imzaladığı ortak açıklamada, devletler arasındaki derin tarihi bağlara, İslami dayanışmaya ve müşterek stratejik çıkarlara vurgu yapıldı. Atılan bu imzaların, ülkeler arasındaki mevcut savunma iş birliklerini her boyutta daha da derinleştirmesi ve gelecek nesiller için güvenli bir bölge inşa etmesi hedefleniyor